Binnen 5 minuten je woonkamer koelen

Je woonkamer koelen lukt binnen vijf minuten met zes stappen: zonwering dicht, ramen dicht, apparaten uit, deuren naar warme ruimtes dicht, een ventilator op jezelf gericht en je lichaam afkoelen. Op een warme dag is de woonkamer bijna altijd de warmste kamer van het huis. De grote ramen of de schuifpui liggen vaak op het zuiden of westen, en de tv, de lampen en meerdere mensen tegelijk geven er warmte af. Met de zes stappen voorkom je dat het nog warmer wordt en maak je de kamer direct aangenamer. Echt graden winnen doe je pas in de avond, zodra je de koele buitenlucht door het huis laat stromen. Hieronder lees je eerst waarom de warmte zo snel binnenkomt, daarna wat je meteen doet, wat je beter kunt laten en hoe je de woonkamer de hele zomer koel houdt.

Waarom de woonkamer zo snel warm wordt

De meeste warmte komt binnen via het glas. Zon op een groot raam werkt als een kachel: het licht gaat door het glas en verwarmt de vloer, de bank en de muren, en die warmte blijft daarna urenlang hangen. Een woonkamer heeft vaak meer glas dan alle andere kamers samen, en dat glas ligt bovendien regelmatig aan de zonkant. Daar komen de warmtebronnen in de kamer zelf nog bij. Een tv geeft warmte af, net als lampen, een laptop en de koelkast in een open keuken. Ook mensen stralen warmte uit, en in de woonkamer zit je zelden alleen. Warme lucht stijgt op, dus overdag blijft de hitte boven in de kamer en op de bovenverdieping hangen. In de avond gebruik je datzelfde effect juist in je voordeel. Zodra het buiten koeler is, wil de warme lucht omhoog en naar buiten, terwijl koelere lucht beneden naar binnen trekt.

Dit doe je nu meteen, stap voor stap

Deze zes stappen kosten samen hooguit vijf minuten en je hebt er geen gereedschap of aankoop voor nodig. Begin aan de kant van de kamer waar de zon op dat moment staat en werk daarna de rest af.

• Zonwering of gordijnen dicht aan de zonkant. Zo valt de zon niet meer op de vloer en de meubels. Lichte kleuren kaatsen het meeste licht terug.
• Ramen en deuren dicht. Doe dit zolang het buiten warmer is dan binnen, anders haal je hete lucht naar binnen.
• Tv, lampen en laptop uit. Elk apparaat is een kleine kachel, en juist in de woonkamer staat de tv vaak de hele dag aan.
• Deuren naar warme ruimtes dicht. Denk aan de keuken na het koken, een serre of een zolder waar de hitte zich ophoopt.
• Ventilator laag bij de grond, gericht op de zitplek. Een ventilator maakt de lucht niet koeler, maar de luchtstroom voert warmte van je huid af. Zet er een bak met ijs of koud water voor voor een frisser briesje. Het verbruik is laag, ongeveer 10 tot 50 watt.
• Koel jezelf. Houd je polsen onder de koude kraan, leg een natte doek in je nek en draag lichte, loszittende kleding. Dit werkt sneller dan welke aanpassing aan de kamer ook.

Verwacht geen wonder. Met deze stappen stopt de temperatuur met stijgen en voelt de kamer meteen prettiger aan, maar de thermometer zakt er overdag nauwelijks van. Dat gebeurt pas in de avond, als je gaat luchten.

Wat juist niet werkt in een warme woonkamer

Sommige ingrepen voelen logisch, maar maken de kamer warmer of kosten onnodig energie. Deze fouten zie je het vaakst.

• Ramen open overdag. Als het buiten 30 graden is en binnen 25, trek je alleen maar hete lucht naar binnen. Wacht tot het buiten koeler is dan binnen.
• Een donker doek voor het raam. Donkere stof houdt weliswaar licht tegen, maar warmt zelf flink op en straalt die warmte de kamer in. Een lichte of reflecterende stof werkt beter.
• Een ventilator in een lege kamer. Een ventilator koelt mensen, geen lucht. Zonder iemand in de buurt voegt de motor alleen wat warmte toe.
• De slang van een mobiele airco door een open raam zonder afdichting. De airco blaast warme lucht naar buiten, maar door de kier eromheen komt die meteen weer terug.
• Goede isolatie zonder zonwering en nachtventilatie. De warmte die via het glas en de apparaten toch binnenkomt, kan er dan moeilijk uit en de kamer blijft warm.

Het gevolg is in alle gevallen hetzelfde: een woonkamer die niet koeler wordt, en bij de airco en de ventilator bovendien een hogere energierekening. Twijfel je over het doek voor je raam? Lees dan alles over warmtewerende rolgordijnen, want die kaatsen de zon terug zonder zelf heet te worden.

De woonkamer koelen voor de rest van de zomer

Buitenzonwering is de ingreep die het meeste verschil maakt om oververhitting te voorkomen. Screens, rolluiken of een schaduwdoek voor de schuifpui stoppen de zon voordat die het glas bereikt. Volgens Milieu Centraal werkt buitenzonwering ongeveer twee keer zo goed als binnenzonwering en verlaagt het de kans op een te warm huis met wel 75 procent. Woon je in een huurhuis en mag je niet boren? Dan is zonwering met zuignappen aan de buitenkant van het glas een goede optie. Ook een boom of een pergola met klimplanten geeft schaduw en houdt de gevel koeler.

Een vast dagschema zet de losse tips om in een gewoonte en is de simpelste manier om je huis in de zomer koel te houden. Wil je weten hoe je lucht laat stromen zonder warmte binnen te halen? Dan helpt onze uitleg over je huis ventileren je op weg. Dit ritme werkt in de meeste woningen goed:

• Ochtend: vroeg luchten met alle ramen open, zolang het buiten nog fris is.
• Overdag: ramen dicht, zonwering dicht en zo min mogelijk apparaten aan.
• Avond: de tuindeur of een raam in de woonkamer open en tegelijk een raam op de bovenverdieping. Warme lucht gaat boven naar buiten en koele lucht komt beneden binnen.

Laatste stap

Een airco is de laatste stap, als de andere maatregelen niet genoeg zijn. Koel dan alleen de woonkamer en alleen op de momenten dat je er bent. Een airco verbruikt 600 tot 2000 watt, een ventilator maar 10 tot 50 watt. Als vuistregel heb je ongeveer 100 watt koelvermogen per vierkante meter nodig. Voor een woonkamer van 30 vierkante meter kom je dus uit op ongeveer 3 kW, oftewel 3000 watt. Reken iets meer bij veel glas op het zuiden of een slecht geïsoleerd huis. Laat de montage bij voorkeur over aan een specialist: wie bijvoorbeeld een airco in stein vakkundig laten installeren wil, weet zeker dat het vermogen en de plaatsing bij de woonkamer passen. Heb je een grote of hoge woonkamer en wil je het bij een ventilator houden? Kies dan een vloerventilator of torenventilator met voldoende bereik, of een plafondventilator die de lucht in de hele ruimte in beweging brengt.

Met buitenzonwering, een vast dagschema en een slimme keuze voor ventilatie kun je de woonkamer koelen op de meeste zomerdagen, zonder dat de airco aan hoeft. Komt er toch een hittegolf aan? Bekijk dan onze tips om een hete zomer te overleven in de rest van het huis. Dit artikel is laatst bijgewerkt voor het huidige zomerseizoen en we actualiseren het jaarlijks met de nieuwste cijfers.